Fietsmob in Rotterdam: reclaim the streets!

Zo’n 100 bewoners fietsten zaterdag 1 juli 2017 over de autorijbanen van Rotterdam. En dat was heerlijk, al die ruimte in plaats van de smalle fietspaden ernaast. Met de #fietsmob010 zetten we de fiets op 1… Moven met die auto’s!

Steeds meer Rotterdammers kiezen voor de fiets. En dat is geweldig. Maar de auto krijgt in deze stad nog veel te veel ruimte, ook in het centrum. Daardoor is de luchtkwaliteit op plekken als de Coolsingel en zeker de beruchte ‘s-Gravendijkwal veel te ongezond. Het is tijd voor een ommezwaai: meer ruimte voor de fiets, reclaim the streets!

Een korte video-impressie:

Organisatie Fietsmob010: Milieudefensie Rotterdam, Autovrije dagen Rotterdam en Simple Bike Store Rotterdam, zie Facebook-evenement.

Milieudefensie Rotterdam organiseert sinds de Fietsmob010 maandelijks de Critical Mass Bike Ride Rotterdam (CMBrrr), bijvoorbeeld op 15 december 2017 (19.30 uur), zie het Facebook-evenement.

Advertenties

Aanbieding meetrapport ‘Wat ademen wij in’ aan wethouder Choho in Amsterdam

Woensdag 11 mei 2016, Amsterdam – Milieudefensie biedt wethouder Abdeluheb Choho het meetrapport “Wat ademen wij in?” aan. Het meetrapport is het resultaat van een jaar lang meten van de luchtkwaliteit door bewoners in heel Nederland, in samenwerking met Milieudefensie. In een eerste reactie zegt Choho veel ambitie te hebben: “Ik vind dat u mij meer moet vragen… Ik vind dat ik moet zorgen voor een uitstootvrije stad.”

Uit het meetrapport blijkt dat de luchtkwaliteit in Nederland in 2015 nog steeds niet aan de Europese normen voldoet. Op zeker elf plekken in Nederland, ook in Amsterdam, wordt de norm voor stikstofdioxide overschreden. Op nog veel meer plekken is de lucht veel te ongezond.

Check mijn videoverslag. Meetrapport lezen? In het persbericht van Milieudefensie staat alle informatie over het meetrapport, met links naar informatie over de rechtszaak die Milieudefensie aanspant vanwege het overtreden van Europese luchtnormen.

RIVM: problemen luchtkwaliteit rond grote steden hardnekkig

Nederland voldoet nog steeds niet aan de Europese luchtnormen voor fijnstof en stikstof. Voorlopig zal dat ook zo blijven. Dat blijkt uit de jaarlijkse Monitoringsrapportage NSL 2015 van het RIVM. Sterker nog, de prognose voor het aantal overschrijdingen voor NO2 is gestegen. Het aantal bijna-overschrijdingen groeide zelfs met een kwart.

De onzekerheden zijn bovendien groot. Het RIVM verklaart “dat het aantal overschrijdingen tot 15 keer hoger kan uitvallen dan onder de huidige aannames is berekend (p11).” Het hele idee van het NSL (Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit) was om tijdig te voldoen aan de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit. Dat is dus niet gelukt, kunnen we nu al (bijna) stellen.

Problemen luchtkwaliteit rond grote steden

Het persbericht van het Ministerie was er weer een van de “automatische piloot”: Oh, wat gaat het goed met de luchtkwaliteit, we voldoen op de meeste plekken aan de normen. Dat het halen van die normen, met de hakken over de sloot, weinig betekent voor de totale gezondheidsschade, gaat daar volledig aan voorbij. Immers, gezondheidsschade houdt zich niet aan normen, zeker niet de hoge EU-normen zoals ze nu bestaan. Het toont ook de blijvende neiging om de normen “op te vullen”. Overal waar het te schoon dreigt te worden, kan de maximum snelheid omhoog. Bovendien komt gezondheidsschade door luchtvervuiling vooral op het conto van ultrafijnstof en roet, beide niet genormeerd en dus buiten beschouwing gelaten.

De problemen doen zich vooral voor rond snelwegen in de Randstad, daar waar veel mensen aan luchtverontreiniging worden blootgesteld. Een van de oorzaken is mogelijk een aanpassing van de NOx-emissiecijfers voor dieselbestelauto’s. Deze geven “een stijging in concentratie dicht in de buurt van drukke rijkswegen tot ongeveer 2 µg/m3” (p.43). In stedelijke agglomeraties is de stijging gemiddeld 0,5 µg/m3 (p.44). De verhoging van de emissiecijfers voor Euro-5 dieselbestelauto’s zijn een gevolg van praktijkmetingen die erg hoog uitvielen (6 tot 8 keer hoger dan de emissienorm).

A2 bij Breukelen en Nieuwer ter Aa.
De verbrede A2 bij Nieuwer ter Aa. De maximum snelheid gaat hier van 100 naar 130km/h, hoewel de gemeente Stichtse Vecht en Milieudefensie daar wel beroep tegen hebben aangetekend.

Het RIVM zegt overigens niets over een eventuele aanpassing van emissienormen voor dieselauto’s. Het is een interessante vraag hoe het hele dieselgate gebeuren hier inpast. Gezien het grote aantal bijna-overschrijdingen lijkt dat problematisch. Interessant of niet, het netto-effect van dieselgate zou (nog) niet te bepalen zijn. RIVM (p.45):

“Voor de overige emissiefactoren is het niet mogelijk om een netto algemeen effect van de veranderingen te bepalen doordat de emissies voor de verschillende typen verkeer en stoffen niet uniform toe- of afnemen. Het netto-effect zal in de praktijk van de verkeerssamenstelling en snelheden afhangen.”

Blijkbaar is het bestelauto-wagenpark uniform genoeg om de emissienorm te verhogen, maar is dat bij “wegverkeer” – een veel bredere categorie – erg lastig. TNO zou bij het bepalen van de wegverkeer emissiecijfers wel degelijk afwijkende praktijkemissies verwerken. Naar het gemiddelde effect daarvan is het echter gissen.

Dieselgate als oorzaak overschrijdingen

Dat klinkt allemaal nodeloos vaag. De kop van Nieuwsuur op 5 december 2015 is wat dat betreft wel helder, ook al is het veel te simpel gesteld: “Nederland voldoet aan norm, als auto’s uitstoten wat ze beloven” (of: Nederland voldoet aan norm, als het Kabinet doet wat het met het NSL belooft) . Het RIVM stelt dat de NOx uitstoot met name in grote steden nog te hoog is. Zij wijst vuile diesels aan als concrete oorzaak. Joost Wesseling en Guus Velders blijken het effect van hoge praktijkemissies al in 2013 te hebben uitgerekend. Zij komen op basis van de inzichten uit 2013 tot een gemiddeld effect van min 2,0 µg/m3 NOx in 2015, als auto’s zo schoon zouden zijn als de officiele norm (verwacht gemiddeld “bevolkings-gewogen” effect). Die “min twee” is een trouwens groter verschil dan je zou denken. Uitgedrukt in kilogrammen heb je het over een uitstoot van 50 in plaats van de officiële 74 miljoen kilogram stikstofdioxide in heel Nederland (personenauto’s en vrachtverkeer).

“Zolang diesels niet schoon zijn, zouden ze volgens het RIVM uit de grote steden geweerd moeten worden”, staat in het Nieuwsuur artikel. Dat zijn tenminste heldere uitspraken. Autohandelaar Bram Heijne is ook helder. De twintig sjoemeldiesels in zijn showroom vinden nog gretig aftrek. “Er is sinds september niks veranderd. We hebben er net zoveel verkocht als normaal”, zegt hij tegen Nieuwsuur.

Bron: RIVM (2015) – Monitoringsrapportage NSL 2015, stand van zaken Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit: Publiekssamenvatting en rapport.

Wethouder Lot van Hooijdonk over Actieplan Gezonde Lucht

Wethouder Lot van Hooijdonk nam donderdag 25 juni de eerste resultaten van de meetcampagne van Milieudefensie in ontvangst. Ook kreeg zij een Actieplan Gezonde Lucht voor Utrecht aangeboden door Milieudefensie en de Kracht van Utrecht. Wethouder van Hooijdonk sprak de volgende tekst uit:

“Het is een nieuw plan. Ik heb het natuurlijk nog niet kunnen lezen. Maar de koppen snellend denk ik: Daar zitten volgens mij een heleboel dingen in waar we al volop mee bezig zijn. In het Coalitieakkoord staat de zin dat wij willen dat de lucht in Utrecht zo gezond mogelijk is. Dat is nadrukkelijk een uitspraak die zich niet verbindt aan de Europese normen, een uitspraak waarmee we echt proberen alles uit de kast te halen; wat betreft de dingen die wij als stad kunnen beïnvloeden. Dat doen we; we hebben al heel veel maatregelen genomen. Ik denk dat er ook nog een aantal in het vat zitten.

We zijn op dit moment ook met de G4-steden in overleg met het ministerie om te kijken: Hoe kunnen we nu de volgende stappen nemen? Dat gaat dus ook, in ieder geval wat ons betreft – it takes two to tango, over andere bronnen: de scooters, de houtkachels, maar ook de snelwegen. Daar zullen we het ook echt over moeten hebben. Ik ben zelf voorzitter van een Europees netwerk op het gebied van milieu. Daar in Europa wordt op dit moment een nieuwe richtlijn ontwikkeld voor luchtkwaliteit. Dus daar ben ik ook volop actief; om ook Europees Parlement en commissie te proberen te beïnvloeden.

Dus op alle fronten doen we ons best. Aan mij zal het niet liggen, zou ik haast willen zeggen. Wat we in Utrecht kunnen doen zal verder ook afhangen van de politieke meerderheden. Dus in die zin werk aan de winkel voor de hier aanwezige raadsleden. Ik hoop dat we zo ver mogelijk komen de drie jaar die ons voorlopig nog rest.”

Lees meer over de meetcampagne op de website van de Kracht van Utrecht

Volg mijn blog volgende week voor videobeelden van deze uitreiking en de (treffend) drukke en lawaaiige Amsterdamsestraatweg.

Actieplan Gezonde Lucht voor Utrecht

Gezonde lucht, gezonde longen

Dinsdag 2 september overhandigden Ivo Stumpe (Milieudefensie) en Jan Korff de Gidts het Actieplan Gezonde Lucht voor Utrecht aan André van Schie, voorzitter van de Raadscommissie Stad & Ruimte. Dat deden zij namens Utrechtse bewonersgroepen, die bezorgd zijn over de – nog steeds – vieze lucht in Utrecht.

Op tal van plekken wordt niet aan de wettelijke normen voldaan. En voor de meest schadelijk stof in onze lucht, roet, bestaat zelfs geen emissienorm. Toch zijn er concrete maatregelen mogelijk om hier wat aan te doen. Het weren van de meest vieze diesels uit de binnenstad (milieuzone) is een goed begin. Maar er is meer nodig. Denk daarbij ook aan de andere bronnen van luchtvervuiling. Voor de scheepvaart en bijvoorbeeld de diesel-aggregaten op bouwterreinen bestaan niet of nauwelijks normen. Daar valt nog veel winst te boeken.

Bekijk mijn korte impressie van de aanbieding van het actieplan. Let wel, het Stadhuisplein was erg lawaaierig dinsdag (er stond een diesel-aggregaat te loeien, zoals Ivo uitlegt in de video); het geluid laat daarom te wensen over. Meer over de inhoud leest u in mijn artikel bij de Kracht van Utrecht.