Twee zienswijzen over plannen verbreding A27 en A12

Deze maand lag het zogenaamde Ontwerp Tracébesluit (OTB) Ring Utrecht A27/A12 ter inzage. Bij Milieucentrum Utrecht stond een tastbare variant van dit OTB en de bijbehorende Milieueffectrapportage (MER). Vele meters leesvoer, taaie rapporten die zonder voorkennis niet te behappen zijn. Gelukkig ben ik al jaren met dit dossier bezig, namens de Kracht van Utrecht en Vrienden van Amelisweerd.

Ik heb de officiële zienswijze van Vereniging Milieudefensie geschreven. Omdat daarin nogal wat tijd is gaan zitten, is mijn eigen zienswijze nogal snel en uit de losse pols geschreven, in de uren voor de deadline, zonder verwijzingen. Lees voor referenties de uitgebreide Milieudefensie zienswijze. De tekst in dit artikel vanaf de volgende alinea is (grotendeels) mijn zienswijze. Daarnaast heb ik me aangesloten bij de zienswijze, die ‘MOBilisation for the Environment’ heeft ingediend namens de Kerngroep Ring Utrecht (waarin o.a. leden van de Kracht van Utrecht zitten, maar ook milieu- en burgerorganisaties). Zie daarvoor de Kracht van Utrecht website.

Ook genoeg van deze zinloze asfaltplannen? Teken de petitie!

Verkeerseffecten na uitgave van minstens 1.1 miljard

De verwachte verkeerstoename, als direct effect van de verbreding van de A27 en A12, is uitermate groot. Opvallend in het MER deelrapport Verkeer is de conclusie hoeveel congestie er naar verwachting resteert in 2030, na uitvoering van de verbreding. Als Utrecht echt de draaischijf van Nederland zou zijn, dan zou je van een project dat minstens 1.1 miljard euro gaat kosten meer positieve verkeerseffecten verwachten.

figuur8_4_mer_deelrapport_verkeer
Figuur: Verkeerseffecten na uitvoering van de verbredingsplannen. In het groen de wegvakken waar de congestie zal verminderen, in het grijs de wegvakken waar de congestie onveranderd blijft, in het rood de wegvakken waar de verbredingsplannen nieuwe files creëren. Merk op dat er in de bak bij Amelisweerd nieuwe files komen te staan (waar het nu goed doorstroomt). Overigens zouden de files vanaf afslag Bilthoven naar Utrecht Noord en die zuidelijk van knooppunt Lunetten (beide A27) ook onveranderd blijven (staan niet op de kaart). Bron: fig. 8.4 van MER deelrapport Verkeer.

Let wel, dit is allemaal op basis van zeer hoge groeiscenario’s. Zoals duidelijk uitgelegd in de zienswijzen van Milieudefensie en MOBilisation for the Environment ligt het probleem deels in die veel te hoge groeiscenario’s van verkeer en economie. Instituten als CE Delft, Centraal Planbureau en Planbureau voor de Leefomgeving hebben afdoende aangetoond dat dit uiterst hoge schattingen zijn, zonder veel realiteitsgehalte. Het heeft het Centraal Planbureau er zelfs toe gebracht om uitstel aan te bevelen. Worden de hoge groeicijfers niet gehaald, dan leidt uitvoering van het OTB tot een financieel fiasco (de winst van het plan bestaat immers alleen uit gewonnen reistijd, overigens een kwestie van minuten). Daar hebben we na het Fyra-dossier en alle noodzakelijke bezuinigingen door het Rijk geen behoefte aan. Bij lagere groeiscenario’s is een bredere Ring Utrecht niet nodig.

Lees verder Twee zienswijzen over plannen verbreding A27 en A12

Advertenties

Geen extra geld voor inpassing Noordelijke Randweg Utrecht

Woensdag 17 juni organiseerde de gemeente Utrecht een informatieavond over de plannen met de NRU (Noordelijke Randweg Utrecht) in Overvecht. Het was de eerste informatie-bijeenkomst sinds lange tijd. De gemeente wil het participatieproces nu weer opstarten, om in september 2016 een Collegebesluit te kunnen nemen over de definitieve ontwerpvariant. Zorgpunt daarbij is de ruimtelijke inpassing, waar niet genoeg budget voor is gevonden.

Het was druk in ZIMIHC theater Stefanus aan de Braziliëdreef. Opvallend genoeg was zeker tweederde van de aanwezigen nog nooit op een NRU bijeenkomst geweest. Voor deze mensen bevatte de avond heel wat nieuws, zo bleek wel uit de soms felle reacties. Wie al eerder participeerde kreeg weinig nieuws te horen. De avond was dan ook vooral bedoeld als opstart richting het komende participatietraject.

Voorkeursvariant vs Wensvariant

Ghandiplein (ontwerp met verdiepte NRU)
Ghandiplein (ontwerp met verdiepte NRU)

Er ligt al een Collegebesluit met daarin een Voorkeursvariant (2×2 rijstroken, 80 km/h en minstens één verkeersplein waar de NRU onderdoor gaat) en een Wensvariant (NRU verdiept bij alle verkeerspleinen, indien er meer budget is). Het budget was echter niet genoeg voor meer dan één verdiept verkeersplein. De situatie is als volgt: Provincie en gemeente leggen samen 50 miljoen euro neer. De Rijksbijdrage is 130 miljoen euro (ex BTW. Rijkswaterstaat rekent inclusief BTW, ofwel 165 miljoen). Voor de wensvariant met drie verdiepte pleinen is 240 a 250 miljoen euro nodig, 35 miljoen per plein extra dus .

Hoewel de vastgestelde voorkeursvariant 2×2 rijstroken als uitgangspunt heeft, zijn daar ook zorgen over, blijkt meteen al. Overal in het land worden vluchtstroken immers omgezet in spitsstroken. Dat gevaar ligt ook bij de NRU op de loer, merkt iemand op. Bovendien krijgt de NRU met de toe- en afritten erbij sowieso al minstens 2×3 rijstroken op de helft van het traject. Die 2×2 klinkt compacter dan het in werkelijkheid zal zijn (zie de slideshow hieronder voor een goed beeld van wegbreedte en ruimtelijke inpassing).

Kan het? Die vraag kwam ik de afgelopen tijd vaak tegen in documenten van de gemeente. Qua verkeer, lucht- en geluidhinder zou de voorkeursvariant moeten “kunnen”, volgens een verkeersambtenaar. Maar zonder de details daarvan gezien te hebben, neem ik uitkomsten van verkeersmodellen met een korreltje zout (zie de Kracht van Utrecht over het Utrechtse verkeersmodel).

Meer lezen over deze voorkeursvariant, de gevolgen voor lucht/geluidhinder en de verkeerscirculatie in Overvecht? Lees dan mijn artikel uit juni 2013: Opwaarderen Noordelijke Randweg Utrecht: kansen én problemen voor Overvecht

Geen extra budget voor optimale inpassing

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Gezien de enorme bedragen die bij de planstudie Ring Utrecht gemoeid zijn (verbreding A12, A27 en aanpak van knooppunt Rijnsweerd), is de beperkte Rijksbijdrage een teleurstelling. Verschillende mensen merken op dat het beter is om het plan uit te stellen. Wacht totdat je genoeg geld hebt voor een optimale inpassing; neem geen genoegen met half werk. Een ander geluid dat ik na afloop hoorde: Uitstel van het plan is onwenselijk; je kunt het beste beginnen met de aanpak van het Ghandiplein (het meest noordelijke plein) en misschien het volgende plein. Met de aanpak van het laatste plein wacht je. Zo hou je zicht op de optimale variant en verhoog je in de tussentijd de capaciteit van de NRU door twee kruisingen ongelijkvloers te maken.

Wethouder Lot van Hooijdonk had de opdracht om dat extra geld te gaan zoeken. En dat is dus niet gelukt. Niet bij het Rijk, niet in Europa. Daarmee lijkt de zgn. Wensvariant een DROOM te blijven. Het is pijnlijk. Zowel bewoners als gemeente zien die verdiepte verkeerspleinen als enige manier om de NRU optimaal in te passen. De verhoogde pleinen doorkruisen de zichtlijnen op het landschap en houden de Gageldijk en haar bewoners volledig uit het zicht. Welk verkeersplein verdiept wordt, is nog onduidelijk. De gemeente heeft een lichte voorkeur voor het Ghandiplein, gezien de cultuurhistorie (Fort de Gagel) en herstel van de Klopvaart.

Het uiteindelijk ontwerp kan trouwens wel iets goedkoper. Cor van Angelen (verkeerskundige) merkt op dat het ontwerp van het Robert Kochplein wel erg “robuust” is. Dat kan een heel stuk compacter en goedkoper. Een ambtenaar beaamt dat.

De NRU in het Utrechtse mobiliteitsnetwerk

Gagelfietsbrug
Nieuwe fiets/wandelbrug over de NRU (eind 2014 geopend)

De eerste vraag van de avond gaat terug naar basis: Waarom eigenlijk de NRU aanpakken? Wethouder Lot van Hooijdonk:

“Als de NRU goed functioneert als weg, scheelt dat auto’s in de stad, ook in Overvecht. Het is beter voor ons hele verkeerssysteem. […] De situatie moet er op vooruit gaan qua luchtkwaliteit, geluid, maar ook inpassing en oversteekbaarheid moeten beter.”

Met die laatste bedoelt de wethouder de verbinding met het Gagelbos en Noorderpark aan de overkant. Een van de fiets/voetgangersbruggen is er al; of de twee andere er allebei komen, is helaas nog niet bekend.

Verschillende bewoners vragen zich af of de binnenstad en het doorgaande verkeer niet meer profiteren van het plan dan Overvecht zelf. “Laat de binnenstad haar eigen problemen oplossen”, merkt een toehoorder op. Een ander: “De NRU is ooit bedoeld als wijkontsluiting voor mensen uit Overvecht, niet als onderdeel van de Ring Utrecht. Begin eerst eens met het verminderen van autoverkeer in de binnenstad. Verminder het aantal parkeergarages in het centrum; mensen kunnen prima parkeren in P+R’s aan de stadsranden.” De mevrouw aan het woord heeft nog een goede uitsmijter:

“Reken eens uit hoeveel gezondheidskosten hiermee gemoeid zijn!”

Afkoppeling van Gageldijk, Moldaudreef en Zambesidreef

De bereikbaarheid van de wijk was een groot issue deze avond. Bewoners van de Gageldijk waren ontevreden over de (slechts) twee aansluitingen van de Gageldijk op de NRU, namelijk bij het Robert Kochplein en het Ghandiplein. Daarmee vervallen de toeritten daartussen. Een ambtenaar legt uit dat de NRU met 80 km/h geen kleine toeritten vanaf de Gageldijk kan hebben. Bovendien maak je met die kleine toeritten sluipverkeer juist mogelijk. Bewoners zijn vooral bezorgd over precies dat sluipverkeer. Nu al is dat een groot probleem. Handhaving en weginrichting schieten duidelijk tekort.

Ook de afkoppeling van de Moldaudreef en Zambesidreef werd druk bediscussieerd. De Zambesidreef zal eind dit jaar al afgekoppeld en heringericht zijn. De participatie-bijeenkomsten met buurtbewoners zijn al gestart. De Moldaudreef ligt ingewikkelder. De gemeente weet nog niet hoe het autoverkeer moet gaan rijden: door de wijk of om de wijk. Het verschil daartussen bleef ongewis. Gezien het beleid van de gemeente is meer verkeer door de wijk ongewenst, maar ook moeilijk te voorkomen. Het is een van de hoofdpunten in het komende participatietraject.

Een verhoogd Robert Kochplein, waarbij Tuincentrum Overvecht (rechts) – anders dan het plaatje doet vermoeden – niet ingepast kan worden (tekst loopt door onder het plaatje).

Robert_Kochplein_verhoogd

Planning en vorm van participatie

Participatie kan het komende jaar op drie manieren: via de gewone informatiebijeenkomsten, via deelname aan DROOM en de Adviesgroep. Vanuit de gewone bijeenkomsten neemt de gemeente bruikbare tips mee. De Adviesgroep gaat verder. Zij geeft advies aan het College van B&W, waarbij de intentie bestaat om het advies over te nemen, tenzij er gegronde bezwaren zijn. Deelname aan DROOM kan ook. DROOM is een werkgroep van actieve bewoners die zich inzetten voor een goede inpassing van de NRU. Zij nemen inbreng van bewoners mee in de Adviesgroep. De adviesgroep begint nog deze maand; de brede informatiebijeenkomsten komen pas voorjaar 2016. Het Collegebesluit staat gepland voor juli – september 2016.

De eerste spade zou in 2020 de grond in moeten. Maar, zoals een ambtenaar opmerkt:

“Het Rijk is wispelturig. Voor na 2016 maken we daarom geen planning.”

Daar hebben ze gelijk in. Het Rijk stelde de NRU plannen eerder zomaar 12 jaar uit, om het een jaartje later weer 8 jaar te vervroegen. Wie weet waar dat eindigt. Het wordt bovendien spannend hoe de aanpak samenvalt met die van de A27. Mocht dat gelijk gaan lopen, dan krijgt het Utrechtse verkeerssysteem het nog druk gedurende een paar jaar. Niet voor niets zou de NRU oorspronkelijk al in 2016 af moeten zijn, ruim voor de aanpak van de A27, zo was de eis van de minister.


Op 7 juli 2015 was er een Raadsinformatieavond over de NRU. Schriftelijke bijdragen van insprekers (zeer informatief) kun je lezen via deze downloadlink.

Alle informatie over de NRU plannen en het officiële verslag van deze bijeenkomst vind je op www.utrecht.nl/nru

Kijk hier voor alle documenten over de voorkeursvariant.

Voor wie een snelle computer heeft: Het ruimtelijk model met alle pleinvarianten is hier te bekijken. Een alternatief is deze video.

Een eerste ritje over fietsbrug de Gagel

Sinds vandaag – vrijdag 31 oktober – is hij helemaal geopend, de fiets- en wandelbrug de Gagel. En ik heb alvast mijn eerste ritje gemaakt. Wethouder Cees Geldof zal de brug officieel openen op vrijdag 7 november om 17.00 uur ’s middags (zie RTV-Utrecht: Kinderen openen ‘brug naar de natuur’ in Utrecht).

Fietsbrug_de_Gagel_herfst_600De nieuwe fiets- en wandelbrug de Gagel verbindt Utrecht Overvecht via het Sjanghaipark met het Gagelbos en Noorderpark. Daarmee ontstaat een mooie verbinding tussen het grote Park de Gagel (middenin Overvecht Noord), het aansluitende Sjanghaipark en het Gagelbos & Noorderpark aan de andere kant van de vierbaans Karl Marxdreef (NRU). Zoals ik eerder schreef, was het anderhalve kilometer lopen langs de drukke NRU om – via een officiële oversteek – aan de andere kant te komen. De brug is dan ook een welkome verbinding voor de buurtbewoners die graag in het park willen fietsen, wandelen of gewoon de hond uit willen laten. Zoals de man in mijn video zegt tegen de twee oudere wandelaars: “Toch fijn dat hij er nu is hè?”

Via de Gagelbrug over de Karl Marxdreef

In augustus schreef ik over de Gagelbrug, de nieuwe fiets- en wandelverbinding tussen Overvecht en Gagelpark, over de vierbaans Karl Marxdreef en de Gageldijk. De brug zou bijna klaar zijn (de fietsbrug is sinds 31 oktober 2014 helemaal open; op 7 november om 17.00 uur is de officiële opening). Buurtbewoners wandelen echter al een tijdje via de nieuwe verbinding naar de overkant. Hekken staan zo geplaatst dat je via twee trappen de brug op en af kunt lopen. Een mooie gelegenheid om – voor de eerste keer – wat foto’s te schieten vanaf de Gagelbrug zelf (hoe de brug werkelijk heet, weet ik eigenlijk niet).

Die trap is wel erg steil

Een vrouw komt net aangelopen, na een rondje met de hond in het Gagelbos. “Ja, we zijn heel tevreden met deze nieuwe brug,” vertelt ze. De eerste echte oversteekmogelijkheid is 750 meter verderop. Dat is anderhalve kilometer lopen om aan de overkant te komen. Veel te veel voor een blokje om met de hond. “Nee, dat deed dus niemand; iedereen stak hier gewoon over hoor.” Er is ook al meteen een kritiekpunt: “Ouderen in onze buurt klagen over de nogal steile trap naar de Gageldijk.” De trap is inderdaad steil. Bovendien is de leuning heel dik; zelfs mijn grote hand past er niet omheen. Als de brug ook voor fietsverkeer geopend is, hoef je de steile trap natuurlijk niet te gebruiken (tenzij je echt op de Gageldijk moet wezen). Je kunt dan de lange fietshelling nemen in plaats van de trap. Dat wordt natuurlijk wel oppassen met fietsers, die flink snelheid kunnen maken.

Hoe druk wordt het op de brug?

“Wel vervelend dat straks ook brommers en scooters zo naar het Gagelpark kunnen snellen.” “Dat is waar”, antwoord ik. Maar je kunt ze moeilijk tegenhouden, zonder de brug ook voor scootmobielen af te sluiten. En daar zijn er heel veel van in Overvecht. “Ook jammer van het Sjanghaipark trouwens”, besluit de vrouw. Er is inderdaad wel wat gekapt voor de fietspaden door het park. Hopelijk vult de gemeente dat deels weer op.

Een andere buurtbewoner had de brug nog niet eens opgemerkt. “Ik woon hier sinds kort anti-kraak. Deze brug lijkt me wel heel handig. Ligt er geen park aan de andere kant?” Ja, de barrièrewerking van de Utrechtse Ring is nu gelukkig één brug minder.

Wandel- en fietsbrug de Gagel bij Overvecht bijna klaar

Ik zag hem jaren geleden voor het eerst in het computermodel van de Noordelijke Randweg Utrecht (NRU). Inmiddels is de opwaardering daarvan, die in 2016 klaar zou moeten zijn, met ruim een decennium opgeschoven. Er is echter één element van het opgeschorte plan dat wél op schema ligt: De fiets- en wandelbrug de Gagel. De brug in aanbouw lijkt bijna klaar. Afgezien van de kleur ziet hij ziet er precies zo uit als in het computermodel.

Welkome verbinding voor wandelaars, joggers en fietsers

Fietsviaduct_de_Gagel_kaartjeDe nieuwe brug verbindt Utrecht Overvecht via het Sjanghaipark met het Gagelbos en Noorderpark. Eronder ligt de vierbaansweg NRU. En die is lastig over te steken. Wanneer ik op een donderdagmiddag sta te kijken naar de brug in aanbouw, staan er twee hardlopers naast me. Er is geen oversteekplaats hier. Ook niet een paar honderd meter naar rechts of naar links. Om aan de overkant te komen, moet je twee keer 750 meter lopen, langs de drukke weg.

Toch maar oversteken dus; een kwestie van heel goed uitkijken. “Ja, die brug komt echt als geroepen. Het is knap vervelend om hier over te steken,” zegt een van de hardloopsters. Als je de afstanden op de kaart goed bekijkt, zie je dat vanuit het standpunt van wandelaars er best nog wel een wandelbrug bij mag. Gelukkig staat er nog eentje op de agenda, iets zuidelijker bij polder Ruigenhoek.

Het rustige Sjanghaipark, waar het fietspad richting de brug zich doorheen slingert, ligt er wat zielig bij. Er is erg veel gekapt. Naast de ruimte voor het fietspad zelf zal dat voornamelijk “werkruimte” zijn die weer deels ingevuld kan worden. Aan de Gagelbos zijde zie je van een afstandje dat de helling naar de brug voor fietsers vrij heftig zal zijn. De Kracht van Utrecht heeft in de inspraakfase nog geopperd om de brug zo aan te leggen, dat hij later verlaagd kan worden. Immers, indien de NRU toch (half)verdiept wordt aangelegd, zou de brug een stuk lager kunnen. Dat lijkt helaas niet gebeurd. Daarnaast lijkt de trap vanaf de Gageldijk omhoog niet erg fijn. Het is een steile metalen trap, met naar het schijnt nogal dikke leuningen om je aan vast te houden.

Hoog of niet, het is zeker een welkome verbinding tussen Overvecht en het recreatiegebied Gagelbos.

Hoe zat het ook al weer met die NRU? Lees mijn uitgebreide artikel over de opwaardering van de NRU.